Από τα votes στο κίνημα των αγανακτισμένων πολιτών

Από τα votes στο κίνημα των αγανακτισμένων πολιτών

Σε μία προσπάθεια ανάγνωσης της κοινής γνώμης, τα ελληνικά blogs και sites έχουν ξεκινήσει τα τελευταία 3 χρόνια περίπου να στήνουν votes, σχετικά με θέματα που απασχολούν τους πολίτες. πρώτη φορά οι πολίτες ‘ανεβαίνουν στο ηλεκτρονικό βήμα’, έστω και μέσα από κατευθυνόμενα ίσως polls, και η φωνή τους ακούγεται. Συνήθως όμως είναι προκαθορισμένες οι απαντήσεις, αλλά όπως και να ‘χει είναι ένα πρώτο βήμα για να εκφράσουν τις απόψεις τους οι πολίτες.

Με την ραγδαία ανάπτυξη όμως των social networks, οι users αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι δεν περιορίζονται στην ανταλλαγή οπτικοακουστικού υλικού μέσα από τις online αυτές κοινότητες, αλλά μπορούν να εκφράσουν οτιδήποτε τους απασχολεί. Και αυτό δεν είναι μόνο οι παρέες, η διασκέδαση, ο καφές και η παραλία, αλλά και σημαντικά επίσης κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα του τόπου τους. Σε μία περίοδο όπου τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης αρχίζουν να χάνουν την αξιοπιστία τους, μοιάζοντας σε πολλές περιπτώσεις φερέφωνα των πολιτικών, οι νέοι αντιδρούν και θέλουν να ακουστεί η δική τους φωνή, αχρωμάτιστη. Το Web 2.0 είναι γέννημα λοιπόν αυτής της πρωτοβουλίας των απλών χρηστών για ενεργητική παρουσία στο διαδίκτυο. Οι χρήστες δεν είναι απλοί καταναλωτές ενός ‘διαδικτυακού προγράμματος επικοινωνίας’ όπως είναι τοWeb, αλλά το χρησιμοποιούν για να φτιάξουν κάτι καινούργιο, το Web 2.0, βάζοντας τους δικούς τους όρους στο παιχνίδι. Κρατούν την άμεση και ταχύτατη επικοινωνία που τους προσφέρει με άλλους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, και με τη συνεργασία πάνω σε μία κοινή βάση, συν-δημιουργούν νέες τάσεις. Αντιλαμβάνονται ότι δεν χρειάζονται μεσάζοντες για να εκφραστούν, ακολουθώντας μία άνωθεν κατευθυνόμενη πολιτική. Έχουν το βήμα, βρίσκουν ανθρώπους με τις ίδιες ανησυχίες και κατορθώνουν σημαντικά πράγματα αλλάζοντας το σκηνικό στην κοινωνική και πολιτική δραστηριότητα.

Η ευαισθητοποίηση των πολιτών για σοβαρά θέματα, όπως οι πυρκαγιές στον Υμηττό, ή τα τροχαία δυστυχήματα που οφείλονται σε ανευθυνότητα οδηγών ή οδικών επιδομών, είναι τα πρώτα δείγματα ιδιωτικής πρωτοβουλίας, που ξεκινούν από τη βάση, παρακάμπτοντας τους διαμεσολαβητές. Απλοί πολίτες αρχίζουν να ‘χτίζουν’ στάσεις απέναντι στα προβλήματα του τόπου τους, και επηρεάζουν ‘φίλους’ και ‘φίλους φίλων’ στο Facebook και το Twitter.

Το Web 2.0 πλέον έχει μπει και στο πεδίο της πολιτικής, η οποία αποκτά τα χαρακτηριστικά του Web 2.0, όπου ο χρήστης είναι όχι απλός καταναλωτής, αλλά δημιουργός, και σε συνεργασία με άλλους ανθρώπους δημιουργούν καινούργια πράγματα, νέες τάσεις, παρακάμπτοντας τους διαμεσολαβητές. Γεννιέται έτσι το Politics 2.0 το οποίο συνεχώς εξελίσσεται και στη χώρα μας. Μερικά παραδείγματα, οι ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ /ΑΛΗΘΙΝΑ ΨΕΜΜΑΤΑ, όπου κάθε πολίτης αχρωμάτιστα ανακοινώνει κάθε ιδιωτική πρωτοβουλία κινητοποίησης για το καλό του τόπου, χωρίς να περιμένουν πρωτοβουλίες από την Πολιτεία. Στο ίδιο πνέυμα κινείται και η Ανοικτή Πολιτική/Open Politics, η οποία ενθαρρύνει την ιδιωτική πρωτοβουλία, και ενεργή πολιτική χωρίς Πολιτειακή διαμεσολάβηση. Επιτυχημένο παράδειγμα, ότι τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να λειτουργήσουν, και να συστηματοποιηθούν επιτυγχάνοντας τους στόχους του, είναι το κίνημα των Atenistas http://www.atenistas.gr/, που αποτελείται από Αθηναίους πολίτες που θέλουν να αποδείξουν ότι είναι τόσο εύκολο να κάνεις σπουδαία πράγματα για την πόλη που ζεις, χωρίς να περιμένεις από άλλους να το κάνουν για σένα. Το κίνημα εξελίχθηκε με γρήγορους ρυθμούς, χάρη στην δυναμική του Facebook. Παρακίνησαν μάλιστα τους κατοίκους και άλλων, επαρχιακών πόλεων της Ελλάδας να οργανώσουν ανάλογες ομάδες.

Μία προσπάθεια αξιοποίησης της επιρροής που έχουν τα social networks στην διαμόρφωση τέτοιων πρωτοβουλιών, καθώς και τις φρέσκες ιδέες που ‘πέφτουν στο τραπέζι’ στα ηλεκτρονικά ‘στέκια’ των πολιτών, φαίνεται να είναι και το Labs <Opengov.gr, βασιζόμενο στο crowdsourcing. Ενθαρρύνει τις ολοκληρωμένες προτάσεις των πολιτών για πολιτικά προγράμματα και σχέδια, συμμετέχοντας ενεργά στα πολιτικά δρώμενα.

Τέλος, τον τελευταίο μήνα, το φαινόμενο της ομαδικής δράσης και αυτοοργάνωσης με τη βοήθεια της δυναμικής των social networks φαίνεται πως γιγαντώνεται μέρα με την ημέρα. Το Web αλλάζει μορφή. Μία πρωτοβουλία πολιτών της Ισπανίας που αντιδρούν στην οικονομική πολιτική της χώρας τους, ξεκίνησε και οργανώθηκε μέσω του Facebook φανερώνοντας τη δυναμική του Web 2.0, όπως αυτή εκφράζεται στην πολιτική δραστηριότητα σε όλο τον κόσμο. Η επιρροή που ασκεί κάθε νέα τέτοια πρακτική, και η επικοινωνία σε επίπεδο παγκόσμιας κοινότητας φάνηκε ξεκάθαρα, με τα μηνύματα των Ισπανών προς τους Έλληνες: «Κάντε ησυχία μην ξυπνήσουμε τους Έλληνες». Η αντίδραση των Ελλήνων πολιτών ήταν άμεση, και η οργάνωση παρόμοιου κινήματος μέσα από το Facebook ταχύτατη. Πολλές πόλεις σε όλη την Ελλάδα οργανώνουν διαδηλώσεις ενάντια στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Το φαινόμενο μέρα με τη μέρα γιγαντώνεται και παίρνει μορφή λαϊκής αγανάκτησης. Το φαινόμενο ΑΓΑΝΑΚΤΙΣΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ εξελίσσεται καθημερινά, και η ιδιωτική πρωτοβουλία ενισχυμένη από τη δύναμη των social networks πιστοποιεί πλέον την έννοια του Politcs 2.0 στην Ελλάδα.

Δελής Άγγελος